«۱-مرگ و بعد از مرگ ۲-تواضع و مهربانی با مردم»

به گزارش سنت نیوز به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر امام‌جمعه پاوه؛ حاج ماموستا ملا قادر قادری در خطبه‌های نماز جمعه این هفته (۲۹ آذر ۹۸) که در مسجد جامع پاوه اقامه شد، به اشعاری تأثیرگذار از شاعران کرد، فارس و عرب اشاره کردند و گفتند: شاعر کردزبان که خود زجردیده و دارای دلی پر از غم و اندوه است، در غم از دست دادن عزیزش این‌گونه می‌گوید:

دلم ته نگه و په ریشانم ده میکه … خه یالم هه ر ده می لانه ی خه میکه

ئه وه نده دل‌پرم پیم خوشه بگریم … که فرمیسک و هه ناسه یچ مه رهه میکه

پیشه که م دایم له داخت ئه ی برادر زاریه … پیشه که م پرنیشی ئیشه چون که زامم کاریه

قه ت خه م مه خو به راده ر ره حمی یه زدانت به سه … خو ده بینی ده نگی موسلیم چون هاواریه

شاعری فارس زبان نیز می فرماید:

گر عمر تو عمر نوح و لقمان باشد … آخر بروی چنانچه فرمان باشد

خیز از خواب خوش و بیدار شو … سوی منزل رفیقان یار شو

مکن شادمانی به مرگ کسی … که دهرت نماند پس از وی بسی

این‌همه در فکر دنیایت مباش … توشه‌ای هم بهر عقبی کن تلاش

ایشان تصریح کردند: از این اشعار درمی‌یابیم که ما نباید به مرگ رقیبان خوشحال باشیم زیرا روزگار سهم ما را هم می‌دهد و روزی باید برویم و دنیا را به‌جای بگذاریم.

وی سپس به شعری از یک شاعر عرب که میگوید:  یا صاحبی لا تعتزِرْ بالتنعیم * فالعمر ینفد و النعیم یزول * و اذا حملتَ الی القبور جنازه * فاعلم بأنک بعدها محمول ؛ اشاره کردند و گفتند: این شاعر عرب زبان می گوید: به نعمت دنیا و پول و ثروت و قدرت و علم دل‌خوش مباش. عمر شما و آن نعمت‌ها تمام می‌شوند و تو آن‌ها را به‌جای می‌گذاری. هر وقت به زیر جنازه‌ای رفتی و او را به قبرستان بردی، این را بدان که تو هم روزی بر دوش مردم به قبرستان خواهی رفت.

امام‌جمعه پاوه افزودند: آنان که در این دنیا زندگی می‌کنند، مرگ را قبول دارند اما ما مسلمانان مرحلۀ بعد از مرگ را نیز قبول داریم و این تفاوت ما با سایرین است؛ ما مرگ را فنا نمی‌دانیم بلکه کوچ از منزلی به منزل دیگر است.

ایشان خطبه را با سخنی از عایشۀ حمیرا (رض) ادامه دادند و گفتند: حضرت عایشه می‌فرماید: حضرت (ص) در آخرین مرض منتهی به فوتش از من درخواست می‌کرد کاسه‌ای آب سرد برایشان بیاورم و مرتب دستان مبارکش را با آب‌ تر می‌کردند و به صورتشان می‌زدند و زمزمه می‌کردند: «لا اله الا الله إنَّ للموت لَسکراتٍ» (می‌فرمودند: مرگ سخت است؛ هم جان دادن، هم ترک دنیا، هم جای گذاشتن خانواده و فرزندان و قوم و عشیره و هم زحمت سال‌های زندگی همه سخت هستند)

ایشان سپس به حدیثی از پیامبر اسلام در خصوص مرگ اشاره کردند و گفتند: پیامبر اسلام (ص) می‌فرمایند: «اکثِرو ذکر هاذم مِنْ اللذّٰات فَاِنَّهُ ما ذکرهُ احَدٌ فی ضِیقٍ مِنَ العیش الا وسَّعه عَلَیهِ وَ لا فی سِعَهٍ اِلَّا ضَیِّقَهُ عَلَیهِ» (مرگ را نباید فراموش کنیم. یاد مرگ برای انسان ثروتمند و قدرتمند و صاحب‌قلم و کسانی که ندار و گرفتار هستند، خیر است. ثروتمند وقتی بداند مرگ هست و روزی دنیا را به‌جای می‌گذارد، دست از بعضی حرکات خواهد کشید و کسی که ندار است اگر به یاد مرگ و به رحمت خداوند معتقد باشد قطعاً به سهم خود راضی است.)

ماموستا قادری در ادامه به ۴ امر دین که باید برای شخص مسلمان متوفی انجام دهیم اشاره کردند و گفتند: کسی که در میان ما فوت کند، باید چهار امر واجب را نسبت به وی انجام دهیم؛ ۱-باید مرده را غسل دهیم حتی اگر آن لحظه غسل کرده باشد. ۲-او را کفن کنیم هرچند اگر با لباس خودش هم به خاک سپرده شود مشکلی نیست اما سنت است بر تن او پارچه سفید بپوشانیم. ۳-بر جنازه او نماز میت بخوانیم و او را دعا کنیم تا ان شاء الله خداوند او را مورد عفو خود قرار دهد. ۴-او را دفن کنیم.

ایشان افزودند: پیامبر عزیز ما (ص) در وقت نماز برای مرده‌ها دعا می‌کردند و تا عمر ۶۰ سالگی اگر در اطراف مدینه کسی فوت می‌کرد خود بر جنازه او حاضر و نماز می‌خواندند اما بعد از ۶۰ سالگی هر کس در مدینه و حومه فوت می‌کردند حضرت می‌فرمود مردگان را به مدینه بیاورید و خود نماز را بر جنازه‌ها می‌خواندند؛ و به‌وقت نماز برایشان دعا و همراه جنازه به قبرستان بقیع می‌رفتند و بعد از دفن، می‌فرمودند: برای این عزیز که به زیر خاک رفته دعای خیر و درخواست توفیق کنید که بتواند جواب فرشتگان را بدهد.

امام‌جمعۀ پاوه در ادامه به سنت تعزیه اشاره کردند و گفتند: تعزیه سنت رسول‌الله است؛ یک‌بار فاطمۀ صدیقه به پدرش رسول‌الله (ص) پیغام فرستاد که فرزندش مریض است و دوست دارد پدر به نزد او بیاید اما رسول خدا فرمودند: فرزند هدیۀ خداوند است و اگر بخواهد او را بگیرد کاری از من ساخته نیست؛ اما باز فاطمۀ زهرا اصرار کردند و رسول‌الله به منزل وی آمدند و با دیدن فرزند مریض الحال فاطمه (رض) گریه کردند؛ و بعد از فوت فرزند فاطمه (رض) به او تسلیت گفتند؛ همچنین وقتی در جنگ موته، جعفر پسرعموی حضرت (ص) شهید شدند، پیامبر به منزل او رفت و همسرش را دلداری و به فرزندش عبدالله تسلیت گفتند. حرکت رسول‌الله (ص) برای ما حجت و در آیین ما تعزیه سنت است.

ماموستا قادری با اشاره به اینکه زمان، مکان و جمعیت تعزیه را دستخوش تغییر کرده است، خاطرنشان کردند: کسی که فوت کرده و ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ نفر به تعزیۀ او می‌آیند اگر مسجد یا سالنی نباشد مشکل پیش می‌آید. اینکه عده‌ای می‌گویند در عصر پیامبر سالن نبوده و مردم برای تعزیه و عرض تسلیت به مسجد نمی‌رفتند؛ همه قبول است اما اکنون زمانه تغییر کرده و اقدام علما در راستای مصلحت مسلمانان است.

ایشان افزودند: اینکه هر کس بیاید و قلم به دست بگیرد و بگوید تعزیه نباشد، کاری نادرست و اشتباه است؛ تعزیه سنت پیامبر است و ما مسلمانان که در نمازهایمان می‌گوییم «اشهد ان لا اله الا الله و اشهد ان محمداً رسول‌الله» نباید به این گونه حرفها توجه کنیم؛ ما تا در قید حیات هستیم، به سنت رسول‌الله (ص) عمل خواهیم کرد اگرچه قطعاً در مراسم تعزیه، اصلاحاتی انجام خواهیم داد.

امام‌جمعۀ پاوه بخش دوم خطبه‌ها را با حدیثی از پیامبر اسلام (ص) شروع کردند و گفتند: شخصی خدمت پیامبر اسلام رسید و گفت: «ایُّ الناس خیرٌ» ای رسول خدا (ص) چه کسی بهتر از همه است؟ قال: «من طال عمره و حَسُنَ عَمَلُهُ» کسی بهتر است عمرش طولانی و در عمل مرد خوبی باشد. علمای اخلاق می‌فرمایند: یکی از آن اعمال تواضع و آرام برخورد کردن با یکدیگر است.

ماموستا قادری با اشاره به آیۀ ۸۳ سورۀ مبارکۀ قصص «تِلْکَ الدَّارُ الْآخِرَهُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِینَ لَا یُرِیدُونَ عُلُوًّا فِی الْأَرْضِ وَلَا فَسَادًا وَالْعَاقِبَهُ لِلْمُتَّقِینَ» گفتند: خداوند در این آیه می‌فرماید: آن خانه (قیامت) که از آن بحث می‌کنیم را آماده کرده‌ایم برای گروه و کسانی که در زمین به مردم ظلم نکنند مال مردم را نخورند و فساد نکنند.

ایشان افزودند: پیامبر عزیز ما (ص) در حدیث دیگری می‌فرمایند: «مَا نَقَصَتْ صَدَقَهٌ مِنْ مَالٍ، وَمَا زَادَ اللَّهُ عَبْدًا بِعَفْوٍ إِلَّا عِزًّا، وَمَا تَوَاضَعَ أَحَدٌ للَّهِ إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ» در راه خدا صدقه بدهید زیرا صدقه مال را کم نمی‌کند و اگر کسی هم حقی داشته باشد و به خاطر خداوند از حق خود بگذرد در جامعه عزیز و مورداحترام دیگران خواهد شد و هر کس هم به خاطر خدا با بندگانش تواضع داشته باشد خداوند درجه او را متعالی خواهد کرد.

ابوسعید ابوالخیر عارف خراسانی می‌گوید:

خواهی که ترا چو تاج بر سردارند … دستگیر همه و خاک پای همه باش